Achtergrond

De Richtlijn 2002/44/EG van de Europese Unie bepaalt de minimumvoorschriften inzake bescherming van de werknemers tegen gezondheids- en veiligheidsrisico's die voortvloeien of kunnen voortvloeien uit een blootstelling aan mechanische trillingen.

De blootstelling aan trillingen wordt berekend in verhouding tot een gestandaardiseerde dagelijkse blootstellingswaarde in een referentieperiode van 8 uur A(8). Nadat de waarde A(8) is bepaald, moet deze worden vergeleken met de blootstellingswaarde van het actieniveau en van de blootstellingsgrenswaarde. Aangezien de richtlijn slechts minimumvoorschriften vastlegt, is het van essentieel belang de wetgeving van elke lidstaat erop na te slaan om te zien of ergens strengere blootstellingswaarden werden vastgelegd.

Afhankelijk van de dagelijkse actiewaarde voor blootstelling (EAV) en de dagelijkse maximumwaarde voor blootstelling (ELV), is de werkgever verplicht om gepaste maatregelen te nemen om de blootstelling aan trillingen te beheersen.

Blootstellingsactiewaarde (EAV)

Wanneer een gebruiker wordt blootgesteld aan trillingen A(8) die de blootstellingswaarden van het actieniveau van 2,5 m/s² overschrijden, is de werknemer verplicht een risico-evaluatie te houden en de nodige controlemaatregelen te treffen. Zie voor meer informatie richtlijn 2002/44/EG en de wetgeving van de lidstaten.

Blootstellingslimietwaarde ELV

Werknemers mogen nooit worden blootgesteld aan een trillingswaarde boven de ELV (5,0 m/s²).

Aanbevolen maatregel om blootstelling aan trillingen te beperken

Gebruik uitsluitend elektrische gereedschappen met een laag trillingsniveau. Deze aanbeveling dient als de belangrijkste te worden gezien. Meer informatie over het trillingsniveau is vaak te vinden in de technische informatie van de fabrikant.

Verkort de gebruiksduur van het gereedschap. Omdat de A(8)-waarde een functie is van zowel de trillingswaarde als de blootstellingsduur, is het altijd een optie om de werktijd te verkorten.

Service en onderhoud van de machine. Volg de aanbevelingen van de fabrikant. Vooral zaag-en maai machines en draaiende onderdelen die door slijtage uit balans kunnen raken, dienen regelmatig te worden onderhouden.

Calculator voor hand-armtrillingen

Deze calculator werd ontwikkeld om u in staat te stellen de blootstelling aan trillingen te berekenen. Berekeningen dienen te worden uitgevoerd onder de volgende condities:

Equivalente trillingswaarde ahv,eq. Gemeten volgens ISO 5349-1 of volgens de voor het gebruikte gereedschap geldende meetstandaard op basis van ISO-norm 5349-1.

Normale dagelijkse blootstellingsduur Texp. De blootstellingstijd is altijd korter dan de dagelijkse werktijd. Voor de meeste elektrische gereedschappen is de Texp-waarde gebaseerd op een internationaal onderzoek (CEN Technisch Rapport - "Guideline for the assessment of exposure to hand-transmitted vibration based on information provided by manufacturers of machinery"). Voor de machinetypes die niet in dit rapport zijn opgenomen, werd de geschatte Texp-waarde gebaseerd duurstudies. Zie tabel 1.

De vastgestelde A(8)-waarde geldt dan ook alleen onder deze condities. Als een machine wordt gebruikt in niet-standaard werkomstandigheden of als de blootstellingsduur irrelevant is, dienen deze factoren bij de vaststelling van de A(8)-waarde in aanmerking te worden genomen.

Gebruiksaanwijzing

De calculator bestaat uit twee delen. In het linkerdeel wordt direct de afzonderlijke blootstellingswaarde A(8) van elk elektrisch gereedschap, gebaseerd op een gebruiksduur van 8 uur, weergegeven.

Het rechterdeel is de feitelijke calculator, waarmee van elk gereedschap de gedeeltelijke blootstelling bij een andere gebruiksduur dan 8 uur kan worden berekend. Als de gebruiker gedurende de werkdag meerdere gereedschappen gebruikt, berekent de calculator ook de totale A(8) blootstellingswaarden van die gereedschappen.

Gekozen model elektrisch gereedschap. De A(8)-waarde en de equivalente trillingswaarde ahv,eq van het gekozen model worden weergegeven naast het veld Model in het linkerdeel van de calculator. In het modelveld wordt voor elk model een regel toegevoegd.

Om een nieuwe blootstellingswaarde A(8) bij gebruik van meerdere elektrische gereedschappen of bij verschillende gebruiksduren te berekenen, volstaat het om de geschatte dagelijkse gebruiksduur van elk opgegeven gereedschap in de blanco velden in te voeren. In de kolom "gedeeltelijke dagelijkse blootstelling" wordt voor elk gereedschap de uitkomst weergegeven. Als u meerdere gereedschappen gebruikt, geeft de calculator de cumulatieve dagelijkse blootstelling A(8) van de gereedschappen gedurende de volledige werkdag weer in de cel onder de kolom gedeeltelijke dagelijkse blootstelling.

De controlelampjes onderaan veranderen al naargelang de waarde A(8). Groen - De dagelijkse blootstelling aan trillingen is lager dan 2,5 m/s2. Geel - De dagelijkse blootstelling aan trillingen is hoger dan de blootstellingswaarde van het actieniveau op 2,5 m/s2. Rood - De dagelijkse blootstelling aan trillingen is hoger dan de blootstellingsgrenswaarde op 5 m/s2. Klik op de knop "Reset form" om de vakken op nul te stellen en opnieuw te beginnen.

Berekening voor niet in de lijst opgenomen elektrische gereedschappen

De blootstellingswaarde A(8) is bekend

De calculator biedt twee opties om ook andere elektrische gereedschappen met hand-armtrillingen op te nemen. De eenvoudigste optie kan worden gebruikt als de blootstelingswaarden A(8) van de gereedschappen bekend zijn.

Selecteer "other" in de lijst met modellen. De calculator gebruikt vervolgens automatisch de normale duur van blootstelling aan trillingen voor de opgegeven categorie gereedschappen. Zie tabel 1.

Wijzig de naam in het modelveld (niet noodzakelijk).

Voer in de derde kolom in het linkerdeel van de calculator de blootstellingswaarde A(8) in. Gebruik de calculator vervolgens zoals beschreven onder "Gebruiksaanwijzing".

De blootstellingswaarde A(8) is onbekend

Als de A(8) blootstellingswaarde niet bekend is, moet de equivalente trillingswaarde ahv,eq voor elke handgreep worden bepaald. Voor het bepalen van de ahv,eq waarde moeten de trillingstoenamewaarden voor elke handgreep en werkwijzen worden berekend. De ahv is de vierkantswortel uit de som van de kwadraten van de trillingswaarden ahv gemeten langs drie assen op de handgreep en dient door de fabrikant te worden verstrekt.

equation 1: ahw = square root of the sum of a²hwx + a²hwy + a²hwz

(1)

De equivalente trillingswaarde ahv,eq is de som van trillingen binnen de verschillende werkwijzen. De calculator gebruikt hier een ahv-waarde in combinatie met de gebruiksduursequentie bij elke werkwijze om de waarde ahv,eq te berekenen. De waarde ahv,eq moet voor elke handgreep afzonderlijk worden berekend. Omdat echter alleen de waarde van de "slechtste" handgreep wordt gebruikt, is dit de waarde die in de calculator moet worden ingevoerd. De calculator bepaalt nu de dagelijkse blootstellingswaarde A(8) die wordt weergegeven in het linkerdeel van de calculator. De calculator gebruikt de derde vergelijking (3) om de gestandaardiseerde dagelijkse blootstellingswaarde bij 8 uur A(8) te bepalen aan de hand van de gewogen trillingswaarde ahv,eq en de typische dagelijkse blootstellingsduur Texp voor het gebruikte gereedschap. Zie tabel 1.

Equation 2: ahveq = square root of the sum of 1 divided by T deriva of n by i=1 multipied by a²hvi multiplied by ti

(2)

Equation 3: A(8) = ahveq multiplied by square root of Texp divided by 8

(3)

Selecteer "other" in de lijst met modellen. De calculator gebruikt dan automatisch de normale trillingsblootstellingstijd voor de opgegeven categorie gereedschappen. Zie tabel 1.

Wijzig de naam in het modelveld (niet noodzakelijk).

Voer in de tweede kolom in het linkerdeel van de calculator de ahv,eq waarde van de slechtste (maximumwaarde) handgreep in. De calculator bepaalt nu de dagelijkse blootstellingswaarde A(8), die wordt weergegeven in de derde kolom in het linkerdeel van de calculator.

Tabel 1 - Normale dagelijkse blootstellingstijden

Normale dagelijkse blootstellingstijden voor gebruik van enkele elektrische gereedschappen gedurende een achturige werkdag. Uit het CEN-Technisch Rapport "Guideline for the assessment of exposure to hand-transmitted vibration based on information from manufacturers of machinery".

Type machine

Toepassing

Normale bedrijfstijd

Kettingzagen tophandle

Onderhoud van bomen

2,4 uur

Professionele kettingzagen < 80 cm³

Bosonderhoud, landbouw, landschapsverzorging

3,7 uur

Professionele kettingzagen > 80 cm³

Groot bosonderhoud

3,7 uur

Grastrimmers

Landschapsverzorging

4,0 uur

Bosmaaiers

Wegenonderhoud, landschapsverzorging

3,5 uur

Heggenscharen

Landschapsverzorging

3,5 uur

Bladblazers

Gemeenten

3,0 uur

Kantensnijders

Landschapsverzorging

3,0 uur

Doorslijpers (handbediend)

Bouw

1,0 uur

Doorslijpers (trolley)

Bouw

2,5 uur


Let op! De opgegeven normale, dagelijkse blootstellingstijden werden bepaald tijdens veldtests onder representatieve omstandigheden. Van de onderzochte toepassingen bleek de dagelijkse blootstellingsduur In 90% van de gevallen korter te zijn dan de waarden in de tabel. In naar schatting 10% van de onderzochte gevallen bleek de blootstellingsduur langer te zijn. Zorgvuldige analyse van de specifieke werkzaamheden is dus van belang, omdat daaruit kan blijken dat de feitelijke blootstellingstijd langer is.

Tabel 2 - Tijdsequenties

Tabellen van de werkwijzen voor kettingzagen en andere elektrische gereedschappen, zoals beschreven in het CEN Technisch Rapport "Guideline for the assessment of exposure to hand-transmitted vibration based on information from manufacturers of machinery".

Type machine

Stationair

Nominaal toerental

Max. toerental

Kettingzaag met handgreep bovenaan

1/3 T

1/3 T

1/3 T

Professionele kettingzagen < 80 cm³

1/3 T

1/3 T

1/3 T

Professionele kettingzagen > 80 cm³

1/2 T

1/2 T

Grastrimmers

1/2 T

1/2 T

Bosmaaiers

1/2 T

1/2 T

Heggenscharen

1/5 T

4/5 T

Bladblazers

1/7 T

6/7 T

Kantensnijders

1/2 T

1/2 T

Doorslijpers (handbediend)

1/7 T

6/7 T

Doorslijpers (trolley)

1/7 T

6/7 T