Drgania przenoszone na kończyny górne

Informacje ogólne

Dyrektywa 2002/44/WE określa minimalne wymagania w zakresie ochrony zdrowia i ogólnego bezpieczeństwa pracowników przed zagrożeniami związanymi z narażeniem na drgania mechaniczne.

Narażenie na drgania jest obliczane w oparciu o znormalizowaną dla ośmiogodzinnego dnia pracy dzienną wartość narażenia A(8). Uzyskaną wartość A(8) należy następnie porównać z wartością działania oraz wartością dopuszczalną. Wspomniana Dyrektywa określa wymagania minimalne, które jednak mogą być bardziej rygorystyczne w poszczególnych krajach członkowskich, dlatego należy także sprawdzać przepisy obowiązujące w danym kraju.

W zależności od dziennej wartości działania narażenia (EAV) oraz dziennej wartości dopuszczalnej narażenia (ELV) pracodawca powinien podejmować odpowiednie działania regulujące narażenie na drgania.

Wartość działania narażenia (EAV)

Gdy operator jest narażony na drgania A(8) o wartości wyższej o 2,5 m/s² niż EAV, pracodawca jest zobowiązany przeprowadzić ocenę zagrożeń wynikających z tego zadania i zastosować odpowiednie środki kontroli. Więcej informacji na ten temat zawiera dyrektywa 2002/44/WE oraz przepisy obowiązujące w danym kraju członkowskim.

Wartość dopuszczalna narażenia (ELV)

Pracownicy w żadnym wypadku nie mogą być narażeni na drgania wyższe niż wartość dopuszczalna ELV (5,0 m/s²).

Zalecane działania mające na celu zmniejszenie narażenia na drgania

Korzystaj tylko z urządzeń o niskim poziomie drgań. Jest to najważniejsze zalecenie. Informacje na temat poziomu drgań najczęściej znajdują się w części poświęconej danym technicznym.

Skrócić czas używania urządzenia. Jako że wartość A(8) jest zależna od poziomu drgań oraz czasu narażenia na nie, jednym z rozwiązań jest skrócenie czasu pracy z wykorzystaniem urządzenia.

Serwisuj i konserwowuj urządzenia. Stosuj się do zaleceń producenta. Odpowiednia konserwacja sprzętu tnącego oraz elementów obrotowych jest niezwykle ważna, ponieważ zużycie tych podzespołów może prowadzić do utraty wyważenia.

Kalkulator do obliczania narażenia na drgania przenoszone na kończyny górne

Kalkulator opracowano w celu ułatwienia obliczania wartości narażenia na drgania i wymaga spełnienia następujących warunków:

Równoważna wartość drgań (ahv,eq). Mierzona zgodnie z normą ISO 5349-1 lub zgodnie z odpowiednim standardem pomiaru bazującym na normie ISO 5349-1 dla konkretnego urządzenia.

Typowy dzienny czas narażenia (Texp). Czas narażenia jest zawsze krótszy niż dzienny czas pracy. W przypadku większości urządzeń szacowana wartość Texp pochodzi z międzynarodowego opracowania Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego (CEN Technical) zatytułowanego “Guideline for the assessment of exposure to hand-transmitted vibration based on information from manufacturers of machinery” (Wytyczne do oceny narażenia na drgania przenoszone na ręce w oparciu o informacje dostarczone przez producentów urządzeń). W przypadku urządzeń, które nie zostały uwzględnione w tym raporcie wartość Texp została oszacowana na podstawie badań. Patrz tabela 1.

Obliczenie wartości A(8) jest więc ważne wyłącznie dla tych warunków. Jeśli urządzenie jest wykorzystywane w sposób niestandardowy lub gdy czas narażenia nie musi być brany pod uwagę, wartość A(8) należy obliczać, uwzględniając te czynniki.

Instrukcja obsługi

Kalkulator składa się z dwóch części. Sekcja z lewej strony natychmiast podaje wartość narażenia A(8) dla konkretnego urządzenia użytkowanego przez 8 godzin.

Sekcja z prawej strony stanowi kalkulator właściwy, który oblicza częściowe narażenie w przypadku używania urządzenia w czasie innym niż 8 godzin. Jeśli pracownik w ciągu dnia korzysta z różnych urządzeń, kalkulator podaje także łączną wartość narażenia A(8).

Wybierz model urządzenia. Wartość A(8) oraz równoważna wartość drgań (ahv,eq) danego modelu zostaną wyświetlone w sekcji z lewej strony obok pola modelu. Pole modelu dodaje jeden wiersz dla każdego modelu.

Aby obliczyć nową wartość A(8) w przypadku korzystania z kilku urządzeń lub przez różny okres, należy wprowadzić szacowany dzienny czas pracy każdego urządzenia w białe pola. Odczytaj wyniki dotyczące każdego urządzenia z kolumny częściowego narażenia dziennego. W przypadku używania wielu urządzeń, kalkulator obliczy łączną wartość narażenia A(8) dla całego dnia roboczego i wyświetli wynik w komórce znajdującej się poniżej kolumny częściowej dziennej wartości narażenia.

Kolor zaznaczenia dolnego pola zmieni się zależnie od otrzymanej wartości A(8). Zielony — dzienne narażenie na drgania nie przekracza 2,5 m/s². Żółty — dzienne narażenie na drgania przekracza wartość działania narażenia wynoszącą 2,5 m/s². Czerwony — dzienne narażenie na drgania przekracza wartość dopuszczalną narażenia wynoszącą 5 m/s². Aby usunąć dane ze wszystkich pól i rozpocząć od nowa, należy kliknąć przycisk „Reset form” (Resetuj formularz).

Obliczenia dla niewymienionych narzędzi elektrycznych

Wartość narażenia A(8) jest znana.

Kalkulator ma także dwie opcje włączenia innych urządzeń przenoszących drgania na kończyny górne. Proces przebiega najprościej, gdy znane są znamionowe wartości narażenia A(8) danych urządzeń.

Wybrać opcję „inne” z listy modeli. Wybór tej opcji sprawi, że kalkulator automatycznie zastosuje typowy czas narażenia na drgania dla danej grupy urządzeń. Patrz tabela 1.

Wpisać nazwę w polu modelu (nie jest to konieczne).

Wprowadzić wartość narażenia A(8) w trzeciej kolumnie w lewej sekcji. Następnie użyć kalkulatora w sposób opisany w części „Instrukcja obsługi”.

Wartość narażenia A(8) jest nieznana

Jeśli wartość narażenia A(8) jest nieznana, należy wyznaczyć równoważną wartość drgań (ahv,eq) dla każdego uchwytu. Aby wyznaczyć wartość ahv,eq, konieczne jest wprowadzenie wartości przyspieszenia drgań (ahv) dla każdego uchwytu oraz trybu pracy. Wartość ahv jest pierwiastkiem kwadratowym sumy arytmetycznej kwadratów wartości drgań ahw zmierzonych w trzech osiach na uchwycie i powinna zostać podana przez producenta.

equation 1: ahw = square root of the sum of a²hwx + a²hwy + a²hwz

(1)

Równoważna wartość drgań (ahv,eq) stanowi sumę drgań generowanych w różnych trybach pracy. Przedstawiony kalkulator uwzględnia wartość ahv w połączeniu z czasem trwania każdego trybu pracy (ti) w celu obliczenia wartości ahv,eq. Wartość ahv,eq należy obliczyć oddzielnie dla każdego uchwytu. Jednak, ponieważ jest używana tylko najgorsza wartość uchwytu, właśnie ją należy wprowadzić do kalkulatora. Z lewej strony kalkulatora pojawi się wskazanie dziennej wartości narażenia A(8). Kalkulator wykorzystuje trzeci wzór (3) w celu obliczenia narażenia znormalizowanego dla okresu 8-godzinnego A(8) przy użyciu równoważnej wartości drgań (ahv,eq) oraz typowego czasu narażenia dziennego (Texp) w przypadku konkretnego urządzenia. Patrz tabela 1.

Equation 2: ahveq = square root of the sum of 1 divided by T deriva of n by i=1 multipied by a²hvi multiplied by ti

(2)

Equation 3: A(8) = ahveq multiplied by square root of Texp divided by 8

(3)

Wybrać opcję „inne” z listy modeli. Wybór tej opcji sprawi, że kalkulator automatycznie zastosuje typowy czas narażenia na drgania dla danej grupy narzędzi. Patrz tabela 1.

Wpisać nazwę w polu modelu (nie jest to konieczne).

Wprowadzić najbardziej niekorzystną (maksymalną) wartość ahv,eq dla uchwytu w drugiej kolumnie znajdującej się w lewej sekcji kalkulatora. W trzeciej kolumnie w lewej sekcji kalkulatora pojawi się wartość dziennego narażenia A(8).

Tabela 1 — Typowe czasy dziennego narażenia

Typowe czasy dziennego narażenia na drgania w przypadku korzystania z jednego urządzenia w ciągu ośmiogodzinnego dnia pracy. Informacje na podstawie raportu Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego (CEN-Technical) zatytułowanego “Guideline for the assessment of exposure to hand-transmitted vibration based on information from manufacturers of machinery” (Wytyczne do oceny narażenia na drgania przenoszone na ręce w oparciu o informacje dostarczone przez producentów urządzeń).

Typ maszyny

Zastosowanie

Typowy czas narażenia

Pilarki z uchwytem górnym

Pielęgnacja drzew

2,4 godz.

Profesjonalne pilarki łańcuchowe < 80 cm³;

Lekkie prace drwalskie, kształtowanie terenów zielonych

3,7 godz.

Profesjonalne pilarki łańcuchowe > 80 cm³;

Ciężkie prace drwalskie

3,7 godz.

Podkaszarki do trawy

Kształtowanie terenów zielonych

4,0 godz.

Wykaszarki

Konserwacja w terenie, kształtowanie terenów zielonych

3,5 godz.

Nożyce do żywopłotu

Kształtowanie terenów zielonych

3,5 godz.

Dmuchawy do liści

Prace miejskie

3,0 godz.

Krawędziarki

Kształtowanie terenów zielonych

3,0 godz.

Przecinarki (ręczne)

Budownictwo

1,0 godz.

Przecinarki (wózkowe)

Budownictwo

2,5 godz.


Uwaga! Podane typowe dzienne czasy narażenia uzyskano po przeprowadzeniu testów w terenie w reprezentatywnych warunkach. W 90% zbadanych przypadków dzienny czas narażenia był krótszy od wartości podanych w tabeli. Oszacowano, że w przypadku 10% spośród zbadanych zastosowań czas narażenia jest dłuższy. Dlatego niezwykle ważne jest dokładne analizowanie każdego zadania w celu sprawdzenia, czy czas narażenia nie jest dłuższy.

Tabela 2 — Czasy trwania

Czasy trwania poszczególnych trybów roboczych dla pilarek łańcuchowych i innych urządzeń został opisany w raporcie Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego (CEN-Technical) zatytułowanym „Guideline for the assessment of exposure to hand-transmitted vibration based on information from manufacturers of machinery” (Wytyczne do oceny narażenia na drgania przenoszone na ręce w oparciu o informacje dostarczone przez producentów urządzeń).

Typ maszyny

Bieg jałowy

Prędkość znamionowa

Prędkość maksymalna

Pilarka z uchwytem górnym

1/3 T

1/3 T

1/3 T

Profesjonalne pilarki łańcuchowe < 80 cm³;

1/3 T

1/3 T

1/3 T

Profesjonalne pilarki łańcuchowe > 80 cm³;

1/2 T

1/2 T

Podkaszarki

1/2 T

1/2 T

Wykaszarki

1/2 T

1/2 T

Nożyce do żywopłotu

1/5 T

4/5 T

Dmuchawy do liści

1/7 T

6/7 T

Krawędziarki

1/2 T

1/2 T

Przecinarki (ręczne)

1/7 T

6/7 T

Przecinarki (wózkowe)

1/7 T

6/7 T