Hand-arm trillingen

Achtergrond

De EU-richtlijn 2002/44/EC geeft minimum voorschriften voor de bescherming van werknemers tegen de risico’s voor hun gezondheid en veiligheid die zich voordoen of kunnen voordoen door blootstelling aan mechanische trillingen.

De beoordeling van de blootstelling aan trillingen wordt berekend in verhouding tot een standaard referentieperiode van acht uur A(8). Na het vaststellen van de A(8) waarde, moet deze worden vergeleken met de actie- en grenswaarden. Omdat de richtlijn minimum voorschriften stelt, is het ook van belang om locale regelgeving in iedere afzonderlijke lidstaat (voor zover van belang) te controleren om te weten of hier striktere grenswaarden gelden.

Afhankelijk van de dagelijkse actiewaarde voor blootstelling (EAV) en de dagelijkse maximumwaarde voor blootstelling (ELV), heeft de werkgever een verplichting om gepaste maatregelen te nemen om de blootstelling aan trillingen te beheersen.

Actiewaarde voor blootstelling (EAV)

Wanneer een medewerker trillingen ervaart die de EAV van 2,5 m/s² te bovengaan, moet de werkgever een risico-inventarisatie maken van de werkzaamheden en beheersingsmaatregelen invoeren. Zie voor meer informatie Richtlijn 2002/44/EC en wetgeving van de lidstaten.

Grenswaarde voor blootstelling (ELV)

Een werknemer mag niet worden blootgesteld aan trillingen die de ELV (5,0 m/s²) overschrijden.

Aanbevolen acties om de blootstelling aan trillingen te verminderen

Gebruik alleen gereedschappen met weinig trillingen. Deze aanbeveling is de meest belangrijke. Trillingsgegevens staan vaak in de in de technische gegeven van de fabrikant.

Verkort de gebruikstijd van het gereedschap. Aangezien de A(8) waarde afhankelijk is van zowel de trillingswaarde als de tijd van blootstelling, is het verkorten van de werktijd altijd een alternatief.

Service en onderhoud van de machine. Volg de aanbevelingen van de fabrikant. Met name het onderhoud van de snij/zaag-delen en draaiende delen is van belang omdat deze door slijtage in onbalans kunnen raken.

Hand-arm trilling blootstellingsberekening

Deze berekening is ontwikkeld als een hulp bij het uitvoeren van berekeningen van blootstelling aan trillingen en wordt onder de volgende omstandigheden uitgevoerd:

Equivalente trillingswaarde, a_hv,eq. Gemeten volgens ISO 5349-1 of volgens een van toepassing zijnde meetstandaard voor het specifieke gereedschap, gebaseerd is op ISO 5349-1.

Normale dagelijkse blootstellingsduur, T_exp. De blootstellingsduur is altijd korter dan de dagelijkse werktijd. Voor de meeste gereedschappen komt de schatting van de T_exp uit een international rapport (CEN Technical Report - “Guideline for the assessment of exposure to hand-transmitted vibration based on information provided by manufacturers of machinery”). Voor machines die niet in dit rapport zijn opgenomen is de T_exp geschat op basis van tijdstudies. Zie tabel 1.

De vaststelling van A(8) is daarom alleen geldig onder deze omstandigheden. Als de machine in een niet-standaard toepassing wordt gebruikt of indien de blootstellingsduur niet relevant is, moet dit worden meegenomen bij de bepaling van A(8).

Gebruiksinstructies

De berekening is in twee sectie verdeeld. De linkersectie geeft direct de A(8) waarde van ieder afzonderlijk gereedschap, gebaseerd op een gebruiksduur van 8 uur.

De rechter sectie is de werkelijke berekening, die van ieder gereedschap de gedeeltelijke blootstelling voor iedere duur, anders dan 8 uur, berekent. Indien de werknemer door de dag heen meerdere gereedschappen gebruikt, geeft de berekening ook hun totale A(8) waarde.

Kies het model gereedschap. De A(8) waarde van het gekozen model en de equivalente trillingswaarde van het model a_hv,eq worden naast de modelveld van de linkersectie getoond. Het modelveld heeft één rij voor ieder model.

Voer de geschatte dagelijks gebruiksduur in de witte velden in om een nieuwe A(8) blootstellingswaarde te berekenen wanneer meerdere gereedschappen worden gebruikt of bij verschillende gebruikerstijden. Het resultaat voor ieder gereedschap staat in de kolom gedeeltelijke dagelijkse blootstelling. Indien u meerdere gereedschappen gebruikt, staat de totale berekende opgetelde A(8) waarde voor de hele werkdag in de cel onder de kolom met de gedeeltelijke dagelijkse blootstelling.

De kleur aan de onderzijde verandert met de A(8) waarde.
Green - De dagelijkse blootstelling aan trillingen is lager dan 2,5 m/s².
Yellow - De dagelijkse blootstelling aan trillingen is boven de actiewaarde (EAV) van 2,5 m/s².
Red - De dagelijkse blootstelling aan trillingen is boven de grenswaarde (ELV) van 5 m/s².

Klik op de “Wis formulier”-knop om alle cellen leeg te maken en opnieuw te beginnen.

Berekening voor gereedschappen die niet in de lijst voorkomen

De A(8) waarde is bekend

De berekening heeft twee mogelijkheden om andere hand-arm trilling veroorzakende gereedschappen op te nemen. De eenvoudigste optie is wanneer de A(8) waarden van de gereedschappen bekend zijn.

Kies “overig” in de modellijst. Door “overig” te kiezen, gebruikt de berekening automatisch de kenmerkende trillingsduur voor blootstelling die bij de aangegeven gereedschapgroep hoort. Zie tabel 1.

Werk de naam bij in het modelveld (niet noodzakelijk).

Voer de A(8) waarde in de derde kolom in de linkersectie in. Gebruik dan de berekening zoals beschreven in “Instructies voor gebruik”.

De A(8) waarde is onbekend

Indien de A(8) waarde onbekend is, moet de equivalente trillingswaarde a_hv,eq voor ieder handvat worden bepaald. Om de a_hv,eq te bepalen, zijn de trillingsversnellingen a_hv van ieder handvat en de werkwijze nodig. De a_hv is de vierkantswortel van de som van de kwadraten van de trillingswaarden a_hw gemeten langs drie assen van het handvat en moet door de fabrikant worden verstrekt.

De equivalente trillingswaarde a_hv,eq is de som van de vibraties bij de verschillende werkzaamheden. Hier gebruikt de berekening a_hv samen met de iedere gebruiksduur t_i om a_hv,eq te berekenen. De a_hv,eq moet voor ieder handvat afzonderlijk worden berekend. Maar omdat alleen de waarde van het ergste handvat wordt gebruikt, moet deze in de berekening worden ingevoerd. Nu bepaalt de berekening de dagelijks blootstellingswaarde A(8), die in de linkersectie van de berekening wordt getoond. De berekening gebruikt een derde vergelijking (3) om de dagelijkse genormaliseerde waarde voor een 8-uurs periode te bepalen door de equivalente trillingswaarde a_hv,eq en de kenmerkende dagelijkse blootstellingsduur T_exp voor het specifieke gereedschap te gebruiken. Zie tabel 1.

Kies “overig” in de modellijst. Door overig te kiezen, gebruikt de berekening automatisch de kenmerkende trillingsduur voor blootstelling die bij de aangegeven gereedschapgroep hoort. Zie tabel 1.

Werk de naam bij in het modelveld (niet noodzakelijk).

Voer de a_hv,eq -waarde van het ergste handvat (de hoogste waarde) in in de tweede kolom in de linkersectie van de calculator. Nu bepaalt de berekening de dagelijks blootstellingswaarde A(8), die in de linkersectie van de berekening wordt getoond.

Tabel 1 – Kenmerkende dagelijkse blootstellingsperiodes

Kenmerkende dagelijkse blootstellingsperiodes voor het gebruik van een motorgereedschap gedurende een 8-urige werkdag. Bron: CEN-Technical report “Guideline for the assessment of exposure to hand-transmitted vibration based on information from manufacturers of machinery”.

Let op! De opgegeven kenmerkende dagelijkse blootstellingsperiodes zijn in life-tests onder representatieve omstandigheden bepaald. In 90 % van alle onderzochte toepassingen was de dagelijkse blootstellingsduur korter dan de waardes in de tabel. De schatting is dat 10 % van de onderzochte toepassingen een langere blootstellingsduur heeft. Daarom is het belangrijk dat de specifieke werkzaamheid zorgvuldig wordt geanalyseerd om vast te stellen of de blootstellingsduur langer is.

Tabel 2 - Gebruiksduur

Gebruiksduur voor kettingzagen en andere motorgereedschappen zoals omschreven in CEN-Technical report “Guideline for the assessment of exposure to hand-transmitted vibration based on information from manufacturers of machinery”.